Deelmobiliteit Buurthub

Hoewel deelmobiliteit steeds vaker wordt aangeboden, blijkt het gebruik ervan achter te blijven bij de verwachtingen. Veel mensen beschikken al over een eigen fiets of auto en ervaren daardoor weinig noodzaak om gebruik te maken van gedeelde alternatieven.

Daarnaast is de bekendheid met deelmobiliteit beperkt. Voor veel gebruikers is het geen vanzelfsprekend onderdeel van hun reisgedrag. Hierdoor ontstaat een situatie waarin deelmobiliteit beschikbaar is, maar niet actief wordt overwogen als vervoersoptie.

Om beter te begrijpen welke rol deelmobiliteit speelt binnen het dagelijks leven van inwoners, werd onderzoek gedaan naar de mobiliteitscontext van Zaanstad. Hierbij werden literatuuronderzoek, observaties, interviews en enquêtes gecombineerd om zowel de omgeving als het gedrag van gebruikers in kaart te brengen.

Uit het literatuuronderzoek bleek dat Zaanstad de komende jaren sterk inzet op fietsinfrastructuur en duurzame mobiliteit. Nieuwe fietsverbindingen, verbeterde routes en een betere aansluiting op omliggende regio's moeten ervoor zorgen dat fietsen een steeds belangrijkere rol krijgt binnen dagelijkse verplaatsingen. Hierdoor ontstond de vraag hoe deelmobiliteit binnen deze ontwikkeling een plek kan krijgen.

Observaties in Zaanstad lieten zien dat traditionele vervoersmiddelen nog altijd dominant aanwezig zijn. Auto's en particuliere fietsen bepalen het straatbeeld, terwijl deelmobiliteit nauwelijks zichtbaar is. Hoewel de infrastructuur op veel plekken ruimte biedt voor fietsen en gedeelde mobiliteit, wordt deze mogelijkheid niet actief ervaren door gebruikers.

Gesprekken met inwoners bevestigden dit beeld. Gebruikers stonden over het algemeen positief tegenover deelmobiliteit, maar zagen het vooral als een aanvullende oplossing voor specifieke situaties. Een eigen fiets of auto voldoet meestal aan de dagelijkse behoefte, waardoor er weinig aanleiding is om ander gedrag te vertonen. Daarnaast bleek onzekerheid over beschikbaarheid een belangrijke drempel. Wanneer gebruikers niet zeker weten of een voertuig beschikbaar is, kiezen zij sneller voor een vervoersmiddel dat zij al kennen en vertrouwen.

Key insights

Lokale deelfietshubs

Op basis van de onderzoeksinzichten ontstond een concept waarbij kleine deelfietshubs verspreid worden geplaatst op strategische locaties binnen Zaanstad.

Het doel van deze hubs is niet alleen het aanbieden van fietsen, maar vooral het vergroten van de zichtbaarheid van deelmobiliteit. Door de hubs onderdeel te maken van het dagelijkse straatbeeld worden inwoners vaker geconfronteerd met de mogelijkheid om een deelfiets te gebruiken.

Aanvullend kunnen routes, beloningen en lokale activiteiten worden ingezet om gebruikers op een positieve manier kennis te laten maken met deelmobiliteit

Gedurende het project werden verschillende scenario's, prototypes en service blueprints ontwikkeld en getest. Deze iteraties hielpen om het concept verder aan te scherpen en beter af te stemmen op de behoeften van gebruikers.

Uit deze validatiefase bleek dat gebruiksgemak, zichtbaarheid en beschikbaarheid belangrijke voorwaarden zijn voor succesvolle adoptie van deelmobiliteit.